tel. (56) 622-89-17
fax. (56) 657-00-55

ul. Chełmińska 16
87-100 Toruń

poniedziałek - piątek
8:00-16:00

logo KIRP

Strona główna >> Blog >> List otwarty prawników w sprawie naruszania podstawowych zasad prawa europejskiego

List otwarty prawników w sprawie naruszania podstawowych zasad prawa europejskiego

List otwarty prawników w sprawie naruszania

podstawowych zasad prawa europejskiego przez władze polskie

w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 19 listopada 2019 r.

dotyczącego niezawisłości polskich sądów

 

Warszawa, 6 stycznia 2020

 

Jako środowisko zajmujące się prawem Unii Europejskiej, jak również innymi dziedzinami prawa, wyrażamy zdecydowany sprzeciw wobec ignorowania i lekceważenia podstawowych zasad prawa w reakcjach politycznych i legislacyjnych władz polskich na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 19.11.2019 r. w sprawie niezawisłości polskich sądów (połączone sprawy C-585/18, C-624/18, C-625/18).

Wyrok ten wprost wskazuje, że spory dotyczące prawa unijnego muszą być rozstrzygane przez niezawisłe sądy. Wymóg niezawisłości sędziowskiej stanowi integralny element sądzenia i podlega szczegółowym gwarancjom, które są wspólne dla wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej tworzących razem wspólnotę prawa. Trybunał Sprawiedliwości potwierdził obowiązek każdego sądu odstąpienia od stosowania przepisów prawa polskiego sprzecznych z prawem unijnym, który to obowiązek może być zrealizowany tylko przez weryfikację niezależności sądów rozpatrujących sprawy unijne według kryteriów uściślonych w tym wyroku. Trybunał Sprawiedliwości nakazał ocenę wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych, które mogą wzbudzić w społeczeństwie uzasadnione obawy co do niedopuszczalnego wpływu władz politycznych na sądy, a także co do braku neutralności sądów wobec ścierających się przed nimi interesów. Takie okoliczności mogą dotyczyć m.in. sposobu powoływania sędziów lub możliwości ich ścigania przez zależne od polityków organy dyscyplinarne w związku z treścią wydawanych orzeczeń.

Podkreślamy, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości wiąże każdy sąd krajowy, a nie tylko ten, który wystąpił z pytaniem prejudycjalnym. Każdy polski sąd jest związany interpretacją prawa unijnego dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości i jest zobowiązany do stosowania jej w swoim orzecznictwie. Brak zastosowania tej interpretacji i wykonania wyroku Trybunału Sprawiedliwości przez sądy i inne organy krajowe – w tym ustawodawcze – jest naruszeniem prawa i może skutkować postępowaniem przeciwko państwu o naruszenie zobowiązań traktatowych, a w konsekwencji dotkliwymi karami pieniężnymi.

W państwie prawa należącym do Unii Europejskiej żaden sędzia polski, będący funkcjonalnie także sędzią europejskim, nie może podlegać jakiejkolwiek odpowiedzialności za wystąpienie z wnioskiem o interpretację prawa unijnego do Trybunału Sprawiedliwości i zastosowanie się do tej interpretacji.

Podważanie tej zasady, a przede wszystkim likwidacja niezawisłości sędziowskiej, jakiej dokonuje projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (z dnia 20 grudnia 2019 r.) są rażąco sprzeczne z zasadami porządku prawnego Unii Europejskiej, a także z Konstytucją RP. Ewentualne wejście w życie tej ustawy jest nie do pogodzenia z dalszym uczestnictwem Polski w europejskiej przestrzeni prawnej.

Podpisani :

1. Robert Grzeszczak, prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski

2. Jacek Barcik, dr hab., prof. UŚ, adw., Uniwersytet Śląski

3. Stanisław Biernat, prof. dr hab., Uniwersytet Jagielloński

4. Dagmara Kornobis-Romanowska, prof. dr hab., Uniwersytet Wrocławski

5. Aleksander Cieśliński, dr hab., Uniwersytet Wrocławski

6. Michał Krajewski, LLM, Europejski Instytut Uniwersytecki we Florencji

7. Sylwia Majkowska-Szulc, dr hab. prof. UG, Uniwersytet Gdański

8. Dariusz Adamski, prof. dr hab, Uniwersytet Wrocławski

9. Ewa Bagińska, prof. dr hab., Uniwersytet Gdański

10. Jan Barcz, prof. dr hab., Akademia Leona Koźmińskiego

11. Ewelina Cała-Wacinkiewicz, dr hab. prof. US, Uniwersytet Szczeciński

12. Maria Boratyńska, dr hab., Uniwersytet Warszawski

13. Michał Bożek, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

14. Anna Chorążewska, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

15. Rafał Cieślak, dr, r.pr., Uniwersytet Warszawski

16. Katarzyna Czerwińska-Koral, dr, Uniwersytet Śląski

17. Patrycja Dąbrowska-Kłosińska, dr, Queen's University Belfast; Politechnika Warszawska

18. Grzegorz Dobrowolski, dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

19. Bogdan Dolnicki, prof. dr hab., Uniwersytet Śląski

20. Adam Doniec, dr, r.pr.

21. Sławomir Dudzik, prof. dr hab., Uniwersytet Jagielloński

22. Magdalena Fedorowicz, dr. hab., prof. UAM., Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu

23. Paweł Filipek, dr, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

24. Agnieszka Frąckowiak-Adamska, dr hab., Uniwersytet Wrocławski

25. Mariusz Fras, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

26. Dawid Gregorczyk, dr, Uniwersytet Śląski

27. Anna Gronkiewicz, dr, Uniwersytet Śląski

28. Łukasz Gruszczyński, dr hab., prof. ALK, Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie

29. Ewa Gruza, prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski

30. Agnieszka Grzelak, dr hab. prof. ALK, Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie

31. Teresa Grzeszak, doc. dr, Uniwersytet Warszawski

32. Monika Jagielska, dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

33. Mariusz Jagielski, dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

34. Joanna Jagoda, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

35. Jowanka Jakubek-Lalik, dr , Uniwersytet Warszawski

36. Marcin Janik, dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

37. Aleksander Kappes, dr hab., prof. UŁ, Uniwersytet Łódzki

38. Agnieszka Kastelik-Smaza, dr, adwokat

39. Zdzisław Kędzia, prof. dr hab., Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu

40. Piotr Kładoczny, dr, Uniwersytet Warszawski

41. Katarzyna Klafkowska-Waśniowska, dr hab., prof. UAM, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu

42. Paweł Kowalski, dr, SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny

43. Agata Kozioł, dr, Uniwersytet Śląski

44. Atina Krajewska, dr, University of Birmingham

45. Jerzy Kranz, dr hab., prof. ALK, Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie

46. Witold Kurowski, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

47. Justyna Łacny, dr hab., prof. PW, Politechnika Warszawska

48. Maciej Łaszczuk, adwokat

49. Ewa Łętowska, prof. dr hab., członek rzeczywisty PAN, członek czynny PAU

50. Andrzej Mączyński prof. dr hab., em. prof. zw. Uniwersytetu Jagiellońskiego

51. Modrzejewska Małgorzata, dr, Uniwersytet Warszawski

52. Marcin Matczak, dr hab. prof. UW, Uniwersytet Warszawski

53. Arwid Mednis, dr, radca prawny, Uniwersytet Warszawski

54. Monika Namysłowska, dr hab. prof. UŁ, Uniwersytet Łódzki

55. Artur Nowak-Far, Instytut Prawa, Skoła Główna Handlowa

56. Jerzy Pisuliński, prof. dr hab. Uniwersytet Jagielloński

57. Monika Płatek dr hab, prof. UW, Uniwersytet Warszawski

58. Adam Ploszka, dr, Uniwersytet Warszawski

59. Katarzyna Pokryszka, dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

60. Piotr Pomianowski, dr hab., r.pr., Uniwersytet Warszawski

61. Wojciech Popiołek, prof. dr hab., Uniwersytet Śląski

62. Przemysław Kamil Rosiak, LLM College of Europe Brugge

63. Anna Pudło-Jaremek, dr, Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie

64. Krzysztof Radzikowski, dr, doradca podatkowy, Uniwersytet Warszawski

65. Lidia Rodak, dr, Uniwersytet Śląski

66. Joanna Ryszka, dr hab., prof. UO, Uniwersytet Opolski

67. Wojciech Sadurski, prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski, University of Sydney

68. Krzysztof Skotnicki, prof. dr hab., Uniwersytet Łódzki

69. Jacek Skrzydło, dr hab., prof. UŁ, Uniwersytet Łódzki

70. Olga Śniadach, dr, Uniwersytet Gdański

71. Rafał Stankiewicz, dr hab. prof. UW, Uniwersytet Warszawski

72. Hanna Suchocka, dr hab., prof. UAM, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu

73. Katarzyna Sychta, dr, Uniwersytet Śląski

74. Krystyna Szczepanowska-Kozłowska, prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski

75. Monika Szwarc, dr hab., prof. PAN, Polska Akademia Nauk

76. Paulina Twardoch, dr, Uniwersytet Śląski

77. Jakub Urbanik, dr hab., prof. UW, Uniwersytet Warszawski

78. Stanisław Waltoś, prof. dr hab. Uniwersytet Jagielloński

79. Roman Wieruszewski, prof. dr hab., Europejska Wyższa Szkoła Prawa i Administracji w Poznaniu

80. Marzena Wojtczak, dr, Uniwersytet Warszawski

81. Aneta Wiewiórkowska-Domagalska, dr, European Legal Studies Institute, Universität Osnabrück

82. Anna Wyrozumska, prof. dr hab., Uniwersytet Łódzki

83. Mirosław Wyrzykowski, dr hab, prof. UW, Uniwersytet Warszawski

84. Mateusz Żaba, dr, Uniwersytet Śląski

85. Jarosław Zagrodnik, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski

86. Jerzy Zajadło, prof. dr hab., Uniwersytet Gdański

87. Andrzej Zakrzewski, prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski

88. Kazimierz Zgryzek, prof. dr hab., Uniwersytet Śląski

89. Dorota Zienkiewicz, dr hab., Uniwersytet Śląski